Ich pojawienie się spowodowane jest zmianami zachodzącymi w organizmie kobiety, m.in. powiększaniem się macicy, która uciska pozostałe narządy wewnętrzne przyczyniając się do powstawania nudności, zgagi, zaparć i obrzęków.

Nudności

Jednym z najbardziej charakterystycznych problemów w pierwszych tygodniach ciąży są nudności. Odpowiednia dieta i określone postępowanie mogą zmniejszyć ich nasilenie do czasu aż ustąpią samoistnie. Podstawową zasadą jest unikanie przejadania się. W złagodzeniu dolegliwości pomaga spożywanie większej ilości niewielkich objętościowo posiłków. Często nietolerancję wywołują konkretne zapachy czy pokarmy, które w takiej sytuacji trzeba – przynajmniej do czasu ustąpienia nudności – wyeliminować z diety.

Zgaga

Powiększająca się macica i spowolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego są przyczyną pojawiania się zgagi. Pieczenie w okolicach mostka, odbijanie czy cofanie kwaśnej treści pokarmowej są odczuwane przede wszystkim przez kobiety w bardziej zaawansowanej ciąży. Dyskomfort nasila się wraz z rozwojem dziecka i wzrostem macicy gdy opróżnianie żołądka jest coraz bardziej utrudnione. Potrawy ciężkostrawne i tłuste, ostro przyprawione, kwaśne oraz niektóre produkty nasilają przykre dolegliwości. Aby złagodzić ich występowanie z diety należy wyeliminować czekoladę, kawę, miętę, owoce cytrusowe, cebulę i pomidory. Warto natomiast wprowadzić do codziennego jadłospisu mleko i napoje mleczne nie zawierające dodatku cukru. Właściwością tych produktów jest łagodzenie objawów zgagi. Podobnie jak w przypadku nudności pomocne w hamowaniu dolegliwości jest częstsze spożywanie niewielkich objętościowo posiłków. Spokojne, powolne jedzenie, unikanie picia w trakcie i bezpośrednio po jedzeniu oraz odpoczynek po posiłku w pozycji siedzącej lub półleżącej ograniczają cofanie się treści pokarmowej do przełyku.

Zaparcia

Spowodowane są spowolnionym przemieszczaniem się treści pokarmowej. Dbałość o dietę w dużej mierze rozwiązuje problem zaparć. Pomocny w uregulowaniu pracy przewodu pokarmowego jest błonnik. Zwiększenie jego zawartości w codziennej diecie można w prosty sposób osiągnąć eliminując z jadłospisu produkty z białej mąki na rzecz tych wytwarzanych z mąki razowej. Na talerzu przyszłej mamy muszą zatem zagościć razowe pieczywo i ciemne makarony, grube kasze, brązowy ryż, płatki owsiane czy niewielka ilość otrębów. Bogatym źródłem błonnika są warzywa i owoce, które powinny stanowić nieodłączny element każdego posiłku. Picie odpowiedniej ilości płynów (ok. 3 litrów) i konsekwentne trzymanie się ustalonych pór posiłków pomagają uregulować pracę jelit.

Właściwości przyspieszające perystaltykę posiada kwas mlekowy – naturalny składnik mlecznych napojów fermentowanych. Pomóc mogą także niewielkie ilości suszonych owoców – moreli, śliwek, rodzynek. Jednocześnie produkty i potrawy zapierające – smażone, grillowane, pieczone, ciężkostrawne, z dużą zawartością cukrów prostych, czekolada powinny gościć na talerzu ciężarnej jak najrzadziej.

Obrzęki

Dokuczają ciężarnym w końcowym okresie ciąży. Przyczyną powstawania obrzęków jest utrudniony przepływ krwi i limfy. Picie dużej ilości płynów – szczególnie niegazowanej wody źródlanej lub mineralnej (o niskiej zawartości sodu) wspomaga walkę z obrzękami przez poprawę pracy nerek. Zredukowanie dodatku soli kuchennej do gotowanych potraw ogranicza zatrzymywanie nadmiernych ilości płynów w organizmie i zmniejsza ryzyko wystąpienia nadciśnienia ciążowego. Pomocna w walce z obrzękami jest dieta bogata w magnez, wapń i kwasy tłuszczowe Ω-3.

Skurcze łydek

Skurcze często przytrafiają się w nocy. By im zapobiegać wystarczy odpowiednio skomponowana dieta bogata w magnez, potas, wapń i witaminę C .

Cukrzyca ciężarnych

Pojawia się u kilku procent ciężarnych. Moment ujawnienia się cukrzycy ma miejsce zazwyczaj w II lub III trymestrze jednak pierwsze sygnały wskazujące na podwyższone ryzyko zachorowania pojawiają się wcześniej. Badania krwi pod kątem poziomu glukozy wykonuje się w początkowym okresie ciąży. Nieprawidłowo podwyższony wynik oznaczenia może świadczyć o rozwijającej się cukrzycy ciężarnych. Odpowiednie postępowanie w sytuacji zagrożenia chorobą lub gdy cukrzyca została już zdiagnozowana może uchronić maluszka przed niebezpieczeństwem i częściowo złagodzić przebieg choroby. Otyłość, cukrzyca w rodzinie i duży przyrost masy ciała w pierwszym trymestrze zwiększają ryzyko zachorowania. Zaniedbanie diety - kluczowego elementu walki z cukrzycą – i utrzymujące się podwyższone poziomy glukozy we krwi sprzyjają występowaniu wad rozwojowych, hipoglikemii u noworodków, nadmiernej masy ciała dziecka oraz cukrzycy w wieku dorosłym.

Przyszła mama borykająca się z problemem cukrzycy powinna więc pamiętać o kilku zasadach:

• Regularnie spożywać 5-6 niewielkich posiłków dziennie
• Wybierać produkty świeże, unikać żywności wysokoprzetworzonej, zawierającej dodatek cukru i innych substancji dodatkowych
• Przygotowywać dania lekkostrawne – gotowane tradycyjnie lub na parze, duszone, pieczone w folii i na elektrycznym grillu bez dodatku tłuszczu
• Znacznie ograniczyć spożycie cukrów prostych, które są przyczyną nadmiernych skoków poziomu cukru we krwi
• Wprowadzić do diety produkty bogate w węglowodany złożone charakteryzujące się niższym tempem trawienia i powolnym uwalnianiem glukozy do krwi
• Zadbać o odpowiedni udział błonnika w diecie
• Zastąpić tłuszcze zwierzęce olejami roślinnymi bogatymi w jednonienasycone kwasy tłuszczowe
• Wybierać produkty będące źródłem pełnowartościowego białka
• Włączyć do diety tłuste ryby morskie bogate w kwasy tłuszczowe Ω-3
• Wyeliminować z diety produkty o wysokim Indeksie Glikemicznym (IG > 70)

POSTĘPOWANIE DIETETYCZNE W CUKRZYCY CIĘŻARNYCH – PRODUKTY NIEWSKAZANE I ZALECANE

PRODUKTY O WYSOKIM IG I ICH ZAMIENNIKI POLECANE PRZY NIEPRAWIDLWEJ GLIKEMII