Dolegliwości w czasie ciąży - dietetyk radzi

Niektóre spośród przyszłych mam w czasie trwania ciąży odczuwają nieprzyjemne dolegliwości. Bardzo często związane jest to również z dietą. Bo żywienie w ciąży to bardzo ważna rzecz!

Pojawienie się nieprzyjemnych dolegliwości spowodowane jest zmianami zachodzącymi w organizmie kobiety, m.in. powiększaniem się macicy, która uciska pozostałe narządy wewnętrzne przyczyniając się do powstawania nudności, zgagi, zaparć i obrzęków.

  

Nudności

 

Jednym z najbardziej charakterystycznych problemów w pierwszych tygodniach ciąży są nudności. Odpowiednia dieta i określone postępowanie mogą zmniejszyć ich nasilenie do czasu aż ustąpią samoistnie. Podstawową zasadą jest unikanie przejadania się. W złagodzeniu dolegliwości pomaga spożywanie większej ilości niewielkich objętościowo posiłków. Często nietolerancję wywołują konkretne zapachy czy pokarmy, które w takiej sytuacji trzeba – przynajmniej do czasu ustąpienia nudności – wyeliminować z diety.

 

Zgaga

 

Powiększająca się macica i spowolnienie perystaltyki przewodu pokarmowego są przyczyną pojawiania się zgagi. Pieczenie w okolicach mostka, odbijanie czy cofanie kwaśnej treści pokarmowej są odczuwane przede wszystkim przez kobiety w bardziej zaawansowanej ciąży. Dyskomfort nasila się wraz z rozwojem dziecka i wzrostem macicy gdy opróżnianie żołądka jest coraz bardziej utrudnione. Potrawy ciężkostrawne i tłuste, ostro przyprawione, kwaśne oraz niektóre produkty nasilają przykre dolegliwości. Aby złagodzić ich występowanie z diety należy wyeliminować czekoladę, kawę, miętę, owoce cytrusowe, cebulę i pomidory. Warto natomiast wprowadzić do codziennego jadłospisu mleko i napoje mleczne nie zawierające dodatku cukru. Właściwością tych produktów jest łagodzenie objawów zgagi. Podobnie jak w przypadku nudności pomocne w hamowaniu dolegliwości jest częstsze spożywanie niewielkich objętościowo posiłków. Spokojne, powolne jedzenie, unikanie picia w trakcie i bezpośrednio po jedzeniu oraz odpoczynek po posiłku w pozycji siedzącej lub półleżącej ograniczają cofanie się treści pokarmowej do przełyku.

 

Zaparcia

 

Spowodowane są spowolnionym przemieszczaniem się treści pokarmowej. Dbałość o dietę w dużej mierze rozwiązuje problem zaparć. Pomocny w uregulowaniu pracy przewodu pokarmowego jest błonnik. Zwiększenie jego zawartości w codziennej diecie można w prosty sposób osiągnąć eliminując z jadłospisu produkty z białej mąki na rzecz tych wytwarzanych z mąki razowej. Na talerzu przyszłej mamy muszą zatem zagościć razowe pieczywo i ciemne makarony, grube kasze, brązowy ryż, płatki owsiane czy niewielka ilość otrębów. Bogatym źródłem błonnika są warzywa i owoce, które powinny stanowić nieodłączny element każdego posiłku. Picie odpowiedniej ilości płynów (ok. 3 litrów) i konsekwentne trzymanie się ustalonych pór posiłków pomagają uregulować pracę jelit.

 

Właściwości przyspieszające perystaltykę posiada kwas mlekowy – naturalny składnik mlecznych napojów fermentowanych. Pomóc mogą także niewielkie ilości suszonych owoców – moreli, śliwek, rodzynek. Jednocześnie produkty i potrawy zapierające – smażone, grillowane, pieczone, ciężkostrawne, z dużą zawartością cukrów prostych, czekolada powinny gościć na talerzu ciężarnej jak najrzadziej.

 

Obrzęki

 

Dokuczają ciężarnym w końcowym okresie ciąży. Przyczyną powstawania obrzęków jest utrudniony przepływ krwi i limfy. Picie dużej ilości płynów – szczególnie niegazowanej wody źródlanej lub mineralnej (o niskiej zawartości sodu) wspomaga walkę z obrzękami przez poprawę pracy nerek. Zredukowanie dodatku soli kuchennej do gotowanych potraw ogranicza zatrzymywanie nadmiernych ilości płynów w organizmie i zmniejsza ryzyko wystąpienia nadciśnienia ciążowego. Pomocna w walce z obrzękami jest dieta bogata w magnez, wapń i kwasy tłuszczowe Ω-3.

 

Skurcze łydek

 

Skurcze często przytrafiają się w nocy. By im zapobiegać wystarczy odpowiednio skomponowana dieta bogata w magnez, potas, wapń i witaminę C .

 

Cukrzyca ciężarnych

 

Pojawia się u kilku procent ciężarnych. Moment ujawnienia się cukrzycy ma miejsce zazwyczaj w II lub III trymestrze jednak pierwsze sygnały wskazujące na podwyższone ryzyko zachorowania pojawiają się wcześniej. Badania krwi pod kątem poziomu glukozy wykonuje się w początkowym okresie ciąży. Nieprawidłowo podwyższony wynik oznaczenia może świadczyć o rozwijającej się cukrzycy ciężarnych. Odpowiednie postępowanie w sytuacji zagrożenia chorobą lub gdy cukrzyca została już zdiagnozowana może uchronić maluszka przed niebezpieczeństwem i częściowo złagodzić przebieg choroby. Otyłość, cukrzyca w rodzinie i duży przyrost masy ciała w pierwszym trymestrze zwiększają ryzyko zachorowania. Zaniedbanie diety - kluczowego elementu walki z cukrzycą – i utrzymujące się podwyższone poziomy glukozy we krwi sprzyjają występowaniu wad rozwojowych, hipoglikemii u noworodków, nadmiernej masy ciała dziecka oraz cukrzycy w wieku dorosłym.

 

Przyszła mama borykająca się z problemem cukrzycy powinna więc pamiętać o kilku zasadach:

  • Regularnie spożywać 5-6 niewielkich posiłków dziennie
  • Wybierać produkty świeże, unikać żywności wysokoprzetworzonej, zawierającej dodatek cukru i innych substancji dodatkowych
  • Przygotowywać dania lekkostrawne – gotowane tradycyjnie lub na parze, duszone, pieczone w folii i na elektrycznym grillu bez dodatku tłuszczu
  • Znacznie ograniczyć spożycie cukrów prostych, które są przyczyną nadmiernych skoków poziomu cukru we krwi
  • Wprowadzić do diety produkty bogate w węglowodany złożone charakteryzujące się niższym tempem trawienia i powolnym uwalnianiem glukozy do krwi
  • Zadbać o odpowiedni udział błonnika w diecie
  • Zastąpić tłuszcze zwierzęce olejami roślinnymi bogatymi w jednonienasycone kwasy tłuszczowe
  • Wybierać produkty będące źródłem pełnowartościowego białka
  • Włączyć do diety tłuste ryby morskie bogate w kwasy tłuszczowe Ω-3
  • Wyeliminować z diety produkty o wysokim Indeksie Glikemicznym (IG > 70)

POSTĘPOWANIE DIETETYCZNE W CUKRZYCY CIĘŻARNYCH – PRODUKTY NIEWSKAZANE I ZALECANE

 

GRUPA PRODUKTÓW PRODUKTY NIEWSKAZANE PRODUKTY ZALECANE
PRZETWORY ZBOŻOWE PIECZYWO I MAKARONY Z BIAŁEJ MĄKI, PŁATKI KUKURYDZIANE, PIECZYWO CUKIERNICZE, CIASTKA PIECZYWO RAZOWE, MAKARONY Z RAZOWEJ MĄKI, BRĄZOWY RYŻ, KASZE: GRYCZANA, JAGLANA, JĘCZMIENNA, POZOSTAŁE PŁATKI ZBOŻOWE, OTRĘBY
MIĘSO I RYBY TŁUSTA WIEPRZOWINA, BOCZEK, KIEŁBASY, PODROBY INDYK, KURCZAK, CIELĘCINA, CHUDE WĘDLINY DROBIOWE
MLEKO I PRZETWORY MLECZNE JOGURTY I SERKI OWOCOWE Z DODATKIEM CUKRU LUB INNYCH SUBSTANCJI SŁODZĄCYCH, GOTOWE DESERY MLECZNE, SERY TOPIONE, SERKI DO SMAROWANIA PIECZYWA MLEKO O OGRANICZONEJ ZAWARTOŚCI TŁUSZCZU, JOGURTY NATURALNE, KEFIRY, MAŚLANKA
TŁUSZCZE SMALEC, SŁONINA, MARGARYNY TWARDE OLEJE ROŚLINNE, NIEIWELKIE ILOŚCI MASŁA
PRZETWORY OWOCOWE DŻEMY I KONFITURY, SYROPY OWOCOWE, OWOCE Z PUSZKI, OWOCE SUSZONE Z WYJĄTKIEM MORELI I ŚLIWEK SUSZONE MORELE, SUSZONE SLIWKI
CUKIER , SŁODYCZE CUKIER, MIÓD, SUBSTANCJE SŁODZĄCE, CUKIERKI, CZEKOLADA, LODY,  
NAPOJE SOKI OWOCOWE Z DODATKIEM CUKRU, NAPOJE GAZOWANE WODA NIEGAZOWANA, SOKI WARZYWNE

 

 

PRODUKTY O WYSOKIM IG I ICH ZAMIENNIKI POLECANE PRZY NIEPRAWIDLWEJ GLIKEMII

 

PRODUKT WYJŚCIOWY IG PROPONOWANY ZAMIENNIK IG
CHLEB BIAŁY 95 CHLEB PUMPERNIKIEL 40
RYŻ BIAŁY 70 RYŻ BRĄZOWY 50
MAKARON Z BIAŁEJ MĄKI 70 MAKARON Z MĄKI RAZOWEJ (ugotowany al dente) 40
PŁATKI KUKURYDZIANE 85 MUESLI NIESŁODZONE 50
ZIEMNIAKI PIECZONE 95 KASZA GRYCZANA 40
MARCHEWKA GOTOWANA 85 MARCHEWKA SUROWA 30
KABACZEK 75 CUKINIA 15
RODZYNKI 64 SUSZONE: MORELE, ŚLIWKI 30
ARBUZ 75 TRUSKAWKI, WIŚNIE, MALINY 25

 

 

Przeczytaj również: